Магілёўскі замак вачыма францускага фартыфікатара, 1686

Цікавая рэфлексія францускага фартыфікатара François Blondel наконт Магілёўскага замку (прымітыўныя ўмацаваньні - сьцены ды вежы, арыентаваныя на рукапашную абарону).
"Neue Manier Vestungen zu bauen" (Новы метад будоўлі крэпасьцей), 1686, ст. 12

Магілёў 1780х - вачыма нямецкага падарожніка

Прыгожае апісаньне горада ад нямецкага падарожніка Хрысьціяна Еронімуса Юстуса Шлегеля (Christian Hieronymus Justus Schlegel, 1752 - 1842), які шмат падарожнічаў па Расейскай імперыі напрыканцы 18га, пачатку 19га ст. і наведаў Магілёў напрыканцы 1780х.
Падарожныя нататкі былі выдадзеныя ў 2х тамамх у 1819 і 1823 гг.

Магілёў 1678 - вачыма польскага пасла

Кароткае апісаньне горада ад польскага дыплямата Бернарда Леапольда Францыска Таннэра, які быў праездам у Магілёве падчас пасольскай місыі ў Маскву ў 1678 г.
Дзёньнік быў выдадзены на латыні ў 1689 г. і ў 1891 г. перакладзены на расейскую.

Магілёў 1697 - вачыма маскавіцкага дыплямата

Падрабязнае апісаньне горада ад маскавіцкага дыплямата, графа Пятра Андрэевіча Талстога (1645 – 17.02.1729), які спыняўся ў нашым горадзе падчас свайго падарожжа ў Еўропу ў 1697 г.
Тэкст узяты з кнігі “Падарожжа стольніка П.А. Талстога па Еўропе (1697–1699)”, надрукаванай у 1992 годзе паводле падарожных нататак аўтара.

Магілёў 1699 - вачыма нямецкага пасла

Кароткае апісаньне горада ад Яна Георга Корба (Korb Johann Georg, 1672-1741), які суправаджаў пасьля Сьвяшчэннай Рымскай Імперыі ў Маскву да Пятра І. На адваротным шляху місыя рушыла праз Магілёў, што знайшло адлюстраваньне ў дзёньніку пана Корба.
Дзёньнік быў выдадзены на латыні і некалькі разоў перакладаўся на расейскую.

Справаздача нямецкага атрада, 21-26.07.1941

Пераклад арыгінальнага дакументу: "Баявыя дзеяньні цяжкага эскадрону 15-га выведавацельнага дывізіёну (Aufklärungs-Abteilung 15) падчас аперацыі Магілёў".
Атрад прымаў удзел у захопе Магілёва, і дакумент апісвае яго баявыя дзеяньні ў перыяд 21-26.07.1941. 

Дзёньнік акупанта, 20-31.07.1941

Урывак пра Магілёў з дзёньніку нямецкага салдата з інжэнернага батальёну, 20-31.07.1941 (ст. 24-32)

Суд над габрэем і уніяткай, 1748 г. ч.3

Драматычны фінал судовай справы 1748 супраць габрэя і хрысьціянкі за пазашлюбныя зносіны, здраду хрысьціянскай веры і верагоднае забойства ўласнага дзіця.
З першай часткай можна азнаёміцца ТУТ.
А з другой вось ТУТ.
З цягам часу дадам таксама расейскую і адаптаваную для простага чытача версію.

Магілёў 1918 - апісаньне горада з нямецкай газэты ч.3

Апошняя частка вялікага артыкула з апісаньнем горада ад нямецкага ваенкара Ганса Захачовера з 10й нямецкай арміі.

Гэта канчатак тэксту надрукаванага ў №579 ад 25.05.1918, у якім распавядаецца пра пераход горада ў рукі палякаў і немцаў, пра актуальнае жыцьцё ў горадзе і спадзяваньні на лепшы лёс для яго.
Першую частку можна прачытаць па спасылцы.
Другую частку можна прачытаць па спасылцы.

Магілёў 1918 - апісаньне горада з нямецкай газэты ч.2

Другая частка вялікага артыкула з апісаньнем горада ад нямецкага ваенкара Ганса Захачовера з 10й нямецкай арміі.

Гэта палова тэксту надрукаванага ў №579 ад 25.05.1918, у якой распавядаецца пра разьвіцьцё горада ў апошнія часы і пра бальшавісцкую ўладу. Першую частку можна прачытаць па спасылцы.

Магілёў 1918 - апісаньне горада з нямецкай газэты ч.1

Першая частка вялікага артыкула з апісаньнем горада ад нямецкага ваенкара Ганса Захачовера з 10й нямецкай арміі.

Артыкул друкаваўся цягам двух нумароў №578 і №579 ад 24 і 25.05.1918 адпаведна і складаўся з гістарычнага агляду і ўласнага позірку аўтара на сучасны яму горад.

Суд над габрэем і уніяткай, 1748 г. ч.2

Працяг судовай справы 1748 супраць габрэя і хрысьціянкі за пазашлюбныя зносіны, здраду хрысьціянскай веры і верагоднае забойства ўласнага дзіця.
З першай часткай можна азнаёміцца ТУТ.

Магілёў 1918 - кароткі нарыс

Паколькі не бачу ніякіх умоваў для выданьня новага зборніка перакладаў, пачну публікаваць тэксты, што трымаў у марах надрукаваць 2-і том "Магілёва вачыма падарожнікаў"

Прапаноўваю вам кароткі, але на мой погляд самы кранальны і рамантычны позірк на Магілёў з усіх, што сустракаліся дагэтуль. Артыкул Ганса Захачовера з газэты 10-й нямецкай арміі, 01.06.1918

Суд над габрэем і уніяткай, 1748 г. ч.1

Прапаноўваю вашай увазе першую частку пераклада судовай справы з актаў магілёўскага магістрата. Абвінавачваньне габрэя і хрысьціянкі ў пазашлюбных зносінах, здрадзе хрысьціянскай веры і верагодным забойстве ўласнага дзіця.

Пераклад максімальна набліжаны да арыгінальнага стылю, таму можа быць трошкі складаным для ўспрыманьня сучасным чытачом. Аднак неадаптаваная версія лепш перадае тагачасную атмасферу і зьяўляецца цудоўным помнікам юрыдычнай мовы 18 ст. Калі будзе патрэба, пасьля завяршэньня перакладу магу стварыць і больш спрошчаную версію.

Ружаны ХІХ ст. вачыма Іты Елінай

Не зусім пра Магілёў, але даволі цікавы тэкст. Самы пачатак успамінаў Іты Елінай (Пінс), якія я публікаваў раней: першую частку можна прачытаць > ТУТ. У новым перакладзе даецца апісаньне першых шасьці год жыцьця Іты, праведзеных ў Ружанах.

Зборнік гатовы ! ! !

Зборнікі перакладаў нарэшце гатовыя і заўтра адпраўляюцца ў Магілёў. Як толькі можна будзе іх атрымаць, напішу ўсім заказчыкам каардынаты : ) Усе 99 асобнікаў разыйшліся па падпіскам. Вялікі дзякуй гомельскай друкарні "Барк Тда" ! ! ! 

Калі кнігі разыйдуцца па гаспадарам, пачнем публікацыю некаторых новых тэкстаў, якія дагэтуль не былі апублікаваныя ў блоге, але трапілі ў зборнік : )

 

 

Выданьне зборніка перакладаў

Працягвае збор падпісак на доўгачаканае выданьне папяровага зборніка маіх перакладаў з апісаньнямі Магілёва 1697-1918 гг.

з 99 асобнікаў у вольным продажы засталося 24 ! ! ! 

падрябязнасьці ніжэй:

Магілёў падчас Першай Сусьветнай вайны

Даўно я нічога сюды не пісаў. Але насамрэч проста не было часу.
Бо спачатку прыйшлося прыпыніць пераклад апісаньня ВКЛ дзеля больш блізкага нам апісаньня Магілёва ў польскамоўнай газэце 1822 г. Гэтае апісаньне проста цудоўнае адкрыцьцё, найзьмястоўнае і найпоўнае апісаньне горада і жыцьця яго жыхароў у 19-м ст. Дзіўна, што дагэтуль нашыя гісторыкі нічога пра яго ня ведалі.
Тэкст нам скінуў адзін сябра з Гародні, за што яму вялікі дзякуй!
А нядаўна ён скінуў таксама проста цудоўныя ўспаміны магілёўчанкі пра жыцьцё ў горадзе падчас Першай Сусьветнай вайны. Гэтая кніга была надрукаваная ў 1932 г. ў Вільні і нядаўна рэпрынтна выдадзеная ў Гародні.
У Магілёве, што ўжо ня дзіва, кніга дагэтуль нікому не вядомая (альбо вядомая 2-3 асобам, якія пра гэта маўчаць).

Таму вось выпраўляю становішча і выстаўляю скан усім на карыстаньне (і зноўку вялікі дзякуй Аляксандру Перагудаву за дапамогу!!!): СКАН ТУТ

Магілёў у нямецкай газэце 1918, ч.2

Працяг кароткага артыкула пра Магілёў з нямецкай газэты "Тыдзень" ("Die Woche") №44, 02.11.1918г.
Першая частка артыкула была перакладзеная і апублікаваная раней (а дакладней вось ТУТ), бо ў мяне маецца яе арыгінал. І толькі нядаўна аказалася, што ў газэце была яшчэ адна старонка з працягам. Таму цяпер пераклаў таксама і яго, і прадстаўляю адразу вашай увазе.

Пра жыцьцё шляхты ў РП і ВКЛ

Яшчэ адзін цікавы ўрывак з кнігі Марціна Цайлера "Іншае апісаньне Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага" (Ульм, 1657 г.), якую я зараз перакладаю (39% гатова), пра жыцьцё і звычаі шляхты.